Modelowanie procesów informacyjnych
Notacje BPMN 2.0 i DMN w praktyce instytucji informacyjnych
Instytut Studiów Informacyjnych, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ
O kursie
Każda organizacja informacyjna żyje z procesów. Biblioteka przyjmuje zamówienia i wypożycza zbiory, archiwum odpowiada na kwerendy, kancelaria uczelni rejestruje pisma, a repozytorium przyjmuje prace dyplomowe. O tym, czy te procesy działają sprawnie i bezpiecznie, decydują ludzie, dokumenty, systemy i reguły. Model procesu pokazuje wszystkie te elementy na jednym obrazie. Dzięki temu można go przeczytać, przedyskutować, poprawić, a w końcu uruchomić w systemie.
W tym kursie nauczysz się czytać i budować takie modele w notacji BPMN 2.0 (Business Process Model and Notation), opisanej w normie ISO/IEC 19510. Poznasz też notację DMN (Decision Model and Notation), w której zapisuje się reguły decyzyjne, np. limit wypożyczeń czy próg akceptacji wniosku. Pod koniec kursu skonfigurujesz własnego agenta AI w terminalu, który pomaga budować modele, i uruchomisz własny proces w silniku Camunda 8.
Jak zbudowane są spotkania
Kurs obejmuje 15 spotkań po 90 minut. Każde spotkanie ma dwie części:
Nauka (35–45 minut): pojęcia, przykłady z instytucji informacyjnych, diagramy do przeczytania i omówienia.
Wyzwanie (45–55 minut): zadanie praktyczne wykonywane na zajęciach, indywidualnie albo w parach. Wybrane wyzwania przechodzą w zadania oddawane na platformie Pegaz.
Rozdział książki odpowiada jednemu spotkaniu. Przeczytaj część Nauka przed zajęciami. Na zajęciach omówimy najtrudniejsze miejsca i przejdziemy do wyzwania. Na końcu każdego rozdziału są pytania sprawdzające. Jeśli umiesz na nie odpowiedzieć, jesteś gotowy na kolejne spotkanie.
Program
Kurs ma cztery bloki. Kolumna „Treści” wskazuje treści programowe z karty przedmiotu, a „Efekty” to kody efektów uczenia się (zestawienie w dodatku E).
Blok A. Podstawy (spotkania 1–4)
| Nr | Temat | Wyzwanie | Treści | Efekty | Pegaz |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Procesy informacyjne i ich modele | opis procesu z uczelni w tabeli kroków | 1 | W2, W3, W6, U2, K1 | |
| 2 | Normy a modelowanie procesów | wymagania ISO 9001 i ISO/IEC 27001 przy krokach procesu | 2 | W1, W3, U2, U7 | |
| 3 | Podstawowe obiekty BPMN | pierwszy model: papier, potem demo.bpmn.io | 5 | W2, W3, U1, U3 | |
| 4 | Baseny, linie, komunikaty i dane | model współpracy w Camunda Modeler | 3, 5 | W4, W5, U1, U3, U5 | Z1 |
Blok B. Modelowanie analityczne (spotkania 5–9)
| Nr | Temat | Wyzwanie | Treści | Efekty | Pegaz |
|---|---|---|---|---|---|
| 5 | Zdarzenia i bramki | oczekiwanie na odpowiedź z terminem | 5 | W2, W4, U1, U3 | |
| 6 | Wyjątki i podprocesy | procedura z wyjątkami | 5, 6 | W3, W4, U3, U7 | |
| 7 | Diagnostyka i sprawność procesu | analiza modelu: bariery i przebudowa | 4, 6, 10 | W5, W6, U2, U4, U6, U7, K3 | |
| 8 | Kontrola, bezpieczeństwo i decyzje (DMN) | punkty kontrolne i tabela decyzyjna | 7, 8 | W1, W2, U3, U6, U7, U8, K4 | Z2 |
| 9 | Kolokwium | część teoretyczna i praktyczna | 1–8 | W1–W5, U1, U3, U7 | K |
Blok C. Agent AI w terminalu (spotkania 10–11)
| Nr | Temat | Wyzwanie | Treści | Efekty | Pegaz |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 | Agent AI w terminalu: skille i instrukcje | konfiguracja własnego agenta i pierwszy przebieg | 3, 9 | W4, W5, U1, K1, K4 | |
| 11 | Laboratorium agentowe | „Wniosek o szkolenie”: model agenta i recenzja | 5, 7 | U1, U3, U7, U8, K2 | Z3 |
Blok D. Proces wykonywalny (spotkania 12–15)
| Nr | Temat | Wyzwanie | Treści | Efekty | Pegaz |
|---|---|---|---|---|---|
| 12 | Od modelu do wykonania: Camunda 8 | uruchomienie gotowego procesu, Tasklist i Operate | 9 | W4, W5, U1, U3 | |
| 13 | Własny proces wykonywalny | model wykonywalny własnego procesu z agentem | 9, 11 | U1, U4, U5, K2 | |
| 14 | Testy i opis procedury | testy ścieżek, zmiany w otoczeniu, opis procedury | 10, 11 | U2, U6, U7, K3 | |
| 15 | Prezentacje i podsumowanie | prezentacja projektu | 11 | W6, U7, U8, K1, K2 | Z4 |
Zaliczenie w skrócie
Zadania oddajesz na platformie Pegaz. Jest ich pięć:
| Zadanie | Termin | Co oddajesz | Waga |
|---|---|---|---|
| Z1 | po spotkaniu 4 | model współpracy (.bpmn, .svg) | 10% |
| Z2 | po spotkaniu 8 | model analityczny z wyjątkami, kontrolami i tabelą decyzyjną oraz krótka analiza | 15% |
| K | spotkanie 9 | kolokwium: quiz i model w Camunda Modeler | 30% |
| Z3 | po spotkaniu 11 | model wygenerowany z agentem i jego recenzja | 15% |
| Z4 | spotkanie 15 | projekt: własny proces wykonywalny z opisem procedury | 30% |
Szczegółowe polecenia, kryteria oceny i skala ocen są w dodatku D.
Czego potrzebujesz
| Narzędzie | Od spotkania | Skąd |
|---|---|---|
| przeglądarka | 3 | demo.bpmn.io — modelowanie bez instalacji |
| Camunda Desktop Modeler | 4 | camunda.com/download/modeler |
| Python 3.8 lub nowszy | 10 | python.org |
| Node.js 22 lub nowszy i konto GitHub | 10 | nodejs.org, github.com |
| Camunda 8 Run (zawiera własną Javę) | 12 | instrukcja w rozdziale 12 |
Wystarczy laptop z systemem Windows, macOS albo Linux. Do Camunda 8 Run potrzeba około 1,2 GB miejsca na dysku i co najmniej 8 GB pamięci RAM. Jeśli Twój komputer jej nie ma, na spotkaniach 12–14 pracujesz na komputerze w pracowni.
Sztuczna inteligencja na zajęciach
W bloku C i D pracujemy z agentem AI. Korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji na UJ określa Zarządzenie nr 115 Rektora UJ z 27 listopada 2025 r. Zasady obowiązujące w tym kursie omawiamy na spotkaniu 10. Najkrócej: agent jest narzędziem, a za model, recenzję i opis procedury odpowiadasz Ty.