9 Agent AI ze skillem tok
Po spotkaniu: skonfigurujesz agenta AI w terminalu z pakietem tok-agent · zrecenzujesz model tok wygenerowany przez agenta, opierając się na opisie procesu · udokumentujesz pracę z agentem zgodnie z zasadami UJ · Czas: Nauka 35 min, Wyzwanie 55 min
9.1 Nauka
Agent, skill i instrukcje: przypomnienie
Na kursie „Modelowanie procesów informacyjnych” poznałeś agenta AI pracującego w terminalu (rozdział 10). Przypomnijmy trzy pojęcia:
- Agent to model językowy, który nie tylko odpowiada, ale też działa: czyta i zapisuje pliki, uruchamia polecenia, ogląda ich wynik i na tej podstawie planuje kolejny krok.
- Skill to folder z wiedzą o tym, jak wykonać określony rodzaj zadania: plik
SKILL.mdz instrukcją oraz materiały pomocnicze. Agent wczytuje skill, gdy zadanie pasuje do jego opisu. AGENTS.mdto stałe zasady pracy w danym folderze, które agent czyta na początku każdej sesji.
W laboratorium BPMN agent pisał plik XML, a skrypt bpmn.py sprawdzał go i rysował diagram. Dziś agent pisze model w tok, a sprawdza go narzędzie tok. Podział pracy jest taki sam: agent odpowiada za znaczenie, narzędzie za mechanikę, a Ty za ocenę.
Dlaczego tok ułatwia pracę agentowi
Język tok projektowano z myślą o dwóch rodzajach autorów: ludziach i agentach. Te same cechy pomagają obu:
| Cecha tok | Co daje agentowi | Co daje Tobie |
|---|---|---|
| jeden wiersz, jeden element | błąd dotyczy jednego wiersza; poprawka zmienia jeden wiersz | recenzujesz model wiersz po wierszu, jak tekst |
| jawne identyfikatory | odwołania nie „wiszą”; tok check wskazuje brakujący identyfikator |
w mapowaniu i recenzji odwołujesz się do identyfikatorów |
| cały język na kilku stronach | ściągawka mieści się w kontekście agenta | ta sama ściągawka jest w dodatku A |
komunikaty z kodem i numerem wiersza, --json |
agent czyta wynik bez zgadywania | rozumiesz, co agent poprawiał i dlaczego |
forma kanoniczna (tok fmt) |
zawsze ten sam układ tekstu | różnice między wersjami są małe i czytelne |
| brak współrzędnych | agent nie musi niczego rysować | diagram powstaje zawsze tak samo |
Porównaj objętość: model „Wniosek o szkolenie” z laboratorium BPMN miał w XML kilkaset wierszy. Model o podobnej wielkości w tok ma ich kilkadziesiąt, a każdy jest czytelny dla człowieka. Recenzja staje się czytaniem tekstu, a nie klikaniem w elementy diagramu.
Pakiet tok-agent
Na zajęcia pobierasz pakiet:
Pobierz pakiet tok-agent (.zip)
| Plik | Do czego służy |
|---|---|
AGENTS.md |
zasady pracy agenta w tym folderze: język polski, tylko pliki .tok, mapowanie przed modelem, rejestr poleceń |
.github/skills/tok-modelowanie/SKILL.md |
przebieg pracy: mapowanie → model → tok check → tok fmt → widoki; tabela słów-wskazówek; najczęstsze błędy |
references/sciagawka.md, komunikaty.md, spec.md |
ściągawka języka, lista komunikatów, pełna specyfikacja |
rozgrzewka.md |
mały proces na pierwsze uruchomienie |
proces.md |
proces laboratorium: „Zgłoszenie naruszenia praw autorskich w repozytorium uczelnianym” |
PROMPT.md |
gotowe polecenie dla agenta |
recenzja.md |
formularz Twojej recenzji z oświadczeniem o użyciu SI |
Otwórz SKILL.md i przeczytaj go, zanim uruchomisz agenta. Zobaczysz w nim dokładnie to, czego agent się „uczy”: kolejność pracy, zasady nazewnictwa i tabelę wskazówek. Skill jest zwykłym tekstem. Możesz go poprawiać i rozwijać. To ważna umiejętność: kto potrafi napisać dobry skill, ten przekazuje agentowi wiedzę swojej instytucji.
Pętla pracy agenta
Agent pracuje w pętli, którą widać w historii sesji:
- czyta
proces.mdi tworzymapowanie.md; - pisze
zgloszenie.tok; - uruchamia
tok check --jsoni czyta komunikaty; - poprawia wiersze wskazane w komunikatach i wraca do kroku 3, aż nie będzie błędów;
- uruchamia
tok fmt -w,tok bpmnitok svg.
Śledź tę pętlę. Komunikaty, które agent dostawał po drodze, mówią dużo o tym, co sprawiło mu trudność. Błąd R002 (nieznany identyfikator) to zwykle literówka. Błąd E008 (przepływ komunikatów wewnątrz basenu) oznacza, że agent pomylił linię z basenem. To jest już błąd w rozumieniu procesu, a nie w zapisie.
Jak recenzować model tok
Recenzja odpowiada na jedno pytanie: czy model mówi to samo co opis? tok check sprawdza notację, ale nie zna opisu. Rekomendowany przebieg recenzji ma cztery przejścia:
- Uczestnicy i role. Czy baseny i linie odpowiadają opisowi? Czy Zgłaszający i Autor są basenami zamkniętymi (
poolbez bloku)? Czy każdy element jest w linii tej roli, która wykonuje krok? - Rodzaje elementów. Dla każdego kroku porównaj słowo kluczowe (
user,service,manual,rule,send…) ze wskazówkami w opisie. Pomaga tabela poniżej. - Przebieg. Przejdź wiersze
flowod startu do każdego końca. Czy bramki rozdzielające i złączające są tego samego rodzaju? Czy pętla „uzupełnienie → ponowna ocena” wraca we właściwe miejsce? - Wyjątki i komunikaty. Czy zdarzenia graniczne są na właściwych czynnościach i mają właściwy rodzaj (przerywające czy
noninterrupting)? Czy każda wiadomość z opisu ma wierszmessage?
| Słowa w opisie | Instrukcja tok |
|---|---|
| „w swojej skrzynce zadań w systemie” | user |
| „system samodzielnie, bez udziału człowieka”, „automatycznie” | service |
| „twarzą w twarz”, „na papierowej notatce”, „nie jest odnotowywany w systemie” | manual |
| „wyłącznie według tabeli reguł”, „nikt nie ocenia wyniku” | rule |
| „zadanie nadal zostaje u niego, ale jednocześnie…” | boundary … noninterrupting |
| „jeśli system zgłosi błąd, czynność zostaje przerwana” | boundary … error="…" |
| „co nastąpi pierwsze” | eventgw i po nim catch |
| „obie czynności zawsze, niezależnie od siebie” | and |
| „w dowolnym momencie trwania procesu”, „ta część nie ma poprzednika” | eventsub |
Ta tabela to tylko pomoc. Każdą ocenę uzasadniasz słowami z proces.md, a nie samą tabelą.
Precyzyjne polecenie poprawki
Gdy znajdziesz błąd, możesz poprawić plik .tok sam albo poprosić agenta. Dobre polecenie poprawki wskazuje krok, co jest źle, co powinno być i dlaczego, czyli podaje słowa z opisu:
Krok 9 powinien być zadaniem ręcznym (manual), a nie user, bo opis mówi
„rozmowa twarzą w twarz” i „nie jest odnotowywany w systemie”.
Popraw zgloszenie.tok, uruchom tok check, tok fmt -w i tok svg.
Unikaj poleceń ogólnych typu „popraw model”. Agent poprawi wtedy to, co sam uzna za błąd, a to nie musi być to, co znalazłeś w recenzji.
Dokumentowanie pracy z agentem
Zarządzenie nr 115 Rektora UJ z 27 listopada 2025 r. wymaga, by student świadomie i odpowiedzialnie korzystał z narzędzi sztucznej inteligencji i wyraźnie oznaczał treści przez nie wygenerowane, np. przez dołączenie poleceń. W tym kursie oznacza to trzy pliki:
prompty.md: agent dopisuje do niego dosłownie każde Twoje polecenie (tak każe muAGENTS.md); sprawdź po sesji, czy rejestr jest kompletny;mapowanie.md: decyzje agenta z uzasadnieniem;- oświadczenie w
recenzja.md: co wygenerował agent, co poprawiłeś Ty, co napisałeś samodzielnie.
Recenzję i odpowiedzi na pytania piszesz sam. To one pokazują, czy rozumiesz proces i notację.
9.2 Wyzwanie
Polecenie: skonfiguruj agenta z pakietem tok-agent, wygeneruj model procesu „Zgłoszenie naruszenia praw autorskich w repozytorium uczelnianym”, zrecenzuj go i popraw.
Kroki:
- Rozpakuj pakiet, uruchom agenta w folderze
tok-agent, sprawdź/skills listi wybierz model (/model). - Wykonaj rozgrzewkę z
rozgrzewka.md. Sprawdź wynik samodzielnie poleceniemtok check. - Wklej polecenie z
PROMPT.md. Obserwuj pętlę pracy agenta i zanotuj komunikatytok check, które się pojawiły. - Wypełnij
recenzja.mdw czterech przejściach z części Nauka. Popraw błędy precyzyjnymi poleceniami albo ręcznie. - Odpowiedz na pytania podsumowujące i wypełnij oświadczenie.
Rezultat: pliki zgloszenie.tok, zgloszenie.bpmn, zgloszenie.svg, mapowanie.md, recenzja.md i prompty.md. tok check zgloszenie.tok nie zgłasza błędów.
Praca: indywidualnie.
Czas: 55 minut. Recenzję dokończ przed terminem zadania Z3.
Zadanie Z3. Model opracowany z agentem AI i jego recenzja (15%). Oddajesz model tok z eksportem, mapowanie agenta, swoją recenzję z oświadczeniem o użyciu SI i rejestr poleceń. Oceniana jest przede wszystkim recenzja: trafność ocen, uzasadnienia słowami z opisu i jakość poprawek. Pełne polecenie i kryteria są w dodatku C.
Na co zwrócić uwagę
- Agent może się mylić w sposób przekonujący. Model bez błędów w
tok checki z ładnym rysunkiem nadal może mieć złe rodzaje zadań albo zły rodzaj zdarzenia granicznego. - Krok 3 i krok 6 mają zdarzenia graniczne o różnym znaczeniu. Sprawdź oba szczególnie uważnie.
- Jeśli wyczerpiesz limit zapytań planu Copilot, dokończ poprawki ręcznie w pliku
.tok. Wpisz to w recenzji. - Nie wpisuj do poleceń danych prawdziwych osób. W procesie występują wyłącznie role.
9.3 Pytania sprawdzające
- Jak dzielą się zadania między agenta, narzędzie
toki Ciebie w tym laboratorium? - Które cechy języka tok ułatwiają pracę agentowi, a które recenzję człowiekowi? Podaj po dwie.
- Czym różni się błąd zapisu od błędu odczytania opisu? Podaj przykład kodu komunikatu dla każdego.
- Jak wygląda precyzyjne polecenie poprawki? Napisz jedno dla wybranego kroku laboratorium.
- Jakie trzy pliki dokumentują pracę z agentem i czego wymaga w tej sprawie Zarządzenie nr 115 Rektora UJ?