O kursie

Na kursie „Modelowanie procesów informacyjnych” rysowałeś modele w Camunda Modeler. Ten kurs pokazuje drugą drogę: model procesu zapisany jako tekst. Krótki plik w języku tok opisuje baseny, linie, zdarzenia, zadania, bramki, dane, tabele decyzyjne, formularze i parametry symulacji. Narzędzie tok sprawdza ten tekst i zamienia go na wszystko inne: diagram BPMN 2.0, który otworzysz w Camunda Modeler, rysunek SVG, tabelę DMN, formularze Camunda i wyniki symulacji.

Po co tekst, skoro są edytory graficzne?

  • Tekst się porównuje. Dwie wersje modelu różnią się kilkoma wierszami, a nie tysiącem współrzędnych w XML. Zmiany procedury da się śledzić w systemie kontroli wersji, tak jak zmiany w dokumentach.
  • Tekst się czyta. Każdy wiersz zaczyna się słowem kluczowym i opisuje jeden element. Model przeczyta osoba, która nie zna programu do modelowania.
  • Tekst rozumie agent AI. Agent pisze model, uruchamia tok check, czyta komunikaty z numerami wierszy i poprawia błędy. Nie musi tworzyć XML ani rysować.
  • Z tekstu powstaje wszystko inne. Ten sam plik daje diagram dla ludzi, model wykonywalny dla silnika i dane do symulacji.

Kurs zakłada znajomość notacji BPMN na poziomie kursu „Modelowanie procesów informacyjnych”. Nie wymaga umiejętności programowania.

Jak zbudowane są spotkania

Kurs obejmuje 10 spotkań po 90 minut. Każde ma dwie części:

Nauka (35–45 minut): konstrukcje języka, przykłady z instytucji informacyjnych, ćwiczenia czytania modeli.

Wyzwanie (45–55 minut): zadanie praktyczne z narzędziem tok. Wybrane wyzwania przechodzą w zadania oddawane na platformie Pegaz.

Program

Nr Temat Wyzwanie Pegaz
1 Model jako tekst instalacja tok, pierwszy model, podgląd w Camunda Modeler
2 Składnia podstawowa proces liniowy z tabeli kroków
3 Bramki i gałęzie model z rozgałęzieniami, warunkami i złączeniami Z1
4 Baseny, linie, komunikaty i dane model współpracy z instytucją zewnętrzną
5 Wyjątki i podprocesy model z wyjątkami; podróż tok → BPMN → tok Z2
6 Walidacja i zgodność z BPMN naprawa modelu na podstawie komunikatów
7 Decyzje, formularze, wykonanie tabela decyzyjna, formularze i eksport do Camunda 8
8 Symulacja procesu czasy, zasoby, wskaźniki; analiza wyników
9 Agent AI ze skillem tok model opracowany z agentem i recenzja Z3
10 Projekt indywidualny prezentacja projektu P

Zaliczenie w skrócie

Zadanie Termin Co oddajesz Waga
Z1 po spotkaniu 3 model z bramkami w tok, z tabeli kroków 15%
Z2 po spotkaniu 5 model z basenami, danymi i wyjątkami oraz jego eksport BPMN 20%
Z3 po spotkaniu 9 model opracowany z agentem AI, rejestr poleceń i recenzja 15%
P spotkanie 10 projekt: model procesu z decyzjami i symulacją, z raportem analitycznym 50%

Szczegóły są w dodatku C.

Czego potrzebujesz

Narzędzie Od spotkania Skąd
Python 3.8 lub nowszy 1 python.org
narzędzie tok 1 instrukcja w rozdziale 1
edytor tekstu z kolorowaniem składni (np. Visual Studio Code) 1 code.visualstudio.com
Camunda Desktop Modeler 1 camunda.com/download/modeler
R i RStudio (analiza wyników symulacji) 8 posit.co/download/rstudio-desktop
Node.js 22+ i konto GitHub (agent AI) 9 instrukcja w rozdziale 9

Sztuczna inteligencja na zajęciach

Na spotkaniu 9 i w projekcie pracujesz z agentem AI. Obowiązuje Zarządzenie nr 115 Rektora UJ z 27 listopada 2025 r. Zadania Z1 i Z2 wykonujesz samodzielnie, bez narzędzi sztucznej inteligencji. W Z3 i w projekcie oddajesz rejestr poleceń dla agenta i zaznaczasz, które części przygotował agent.

Dokumentacja języka

Pełna specyfikacja języka (w języku angielskim), dokumentacja narzędzia i przykłady są w repozytorium github.com/tok-lang-bpm/tok. Ściągawkę po polsku znajdziesz w dodatku A.